Sosyal Medyada 15 Yaş Sınırı Resmileşti!
Sosyal medya platformlarında çocukların güvenliğini artırmak ve dijital ortamda karşılaşabilecekleri riskleri azaltmak amacıyla hazırlanan yeni yönetmelik Resmî Gazete'de yayımlandı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" ile sosyal ağ sağlayıcılarına yeni yükümlülükler getirildi.
Yeni düzenlemeye göre sosyal medya platformları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyecek. 15 yaşını doldurmuş çocuklar ise sosyal medya platformlarını kullanabilecek ancak kendilerine yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun, özel olarak düzenlenmiş hizmetler sunulacak.
Yönetmeliğin en dikkat çeken maddelerinden biri yaş doğrulama sistemi oldu. Sosyal ağ sağlayıcıları, kullanıcıların 15 yaşını doldurup doldurmadığını belirlemek amacıyla yaş doğrulama mekanizmaları oluşturmak zorunda olacak.
Yaş doğrulama işleminin e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirteci aracılığıyla gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu sistem sayesinde sosyal medya platformlarına yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisi aktarılacak. Doğum tarihi gibi ayrıntılı kişisel bilgiler ise sosyal ağ sağlayıcılarıyla paylaşılmayacak.
Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesap açma talepleri reddedilecek. Yaş şartını sağlayan çocukların hesaplarında ise özel güvenlik ve gizlilik kuralları uygulanacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte 15 yaşını doldurmuş çocukların sosyal medya hesapları varsayılan olarak gizli olacak. Çocuk hesaplarının herkese açık hale getirilmesine izin verilmeyecek. Böylece çocukların paylaşımlarının ve kişisel bilgilerinin yabancı kişiler tarafından görüntülenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Çocuk kullanıcıların kişisel verilerinin korunması için yüksek düzeyde gizlilik ayarları uygulanacak. Sosyal medya platformları, çocuklara ait verileri mümkün olan en düşük düzeyde işleyecek ve kişisel bilgilerin korunmasına yönelik teknik tedbirler alacak.
Düzenlemeyle çocukların sosyal medya kullanımında önemli kısıtlamalar da getirildi. Buna göre 15 yaşını doldurmuş çocukların hesaplarında canlı yayın açma özelliği bulunmayacak. Çocukların davranışlarına göre kişiselleştirilmiş reklam gösterimi yapılamayacak.
Sosyal medya platformlarında bağımlılık geliştirme riski taşıyan hizmetlerin çocuk hesaplarında sunulmasına da izin verilmeyecek. Çocukların fiziksel, psikolojik, zihinsel ve sosyal gelişimini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltmak amacıyla içerik filtreleme ve öneri sistemlerinde özel ayarlar uygulanacak.
Çocuk hesaplarının mesajlaşma özellikleri de sınırlandırılacak. Yeni kurallara göre çocuk kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Mesajlaşmalarda görüldü bilgisi yer almayacak.
Ayrıca çocuk hesaplarının başkaları tarafından ekran görüntüsünün alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler uygulanacak. Takipçi ve takip edilen bilgileri gibi hesap verilerinin başkalarınca görüntülenmesini engelleyecek güvenlik önlemleri de hayata geçirilecek.
Yönetmeliğin bir diğer önemli bölümünü ebeveyn kontrol araçları oluşturuyor. Sosyal medya platformları, anne ve babaların çocuklarının dijital faaliyetlerini daha güvenli şekilde yönetebilmesi için anlaşılır ve kolay kullanılabilir kontrol mekanizmaları sunmak zorunda olacak.
Bu araçlar sayesinde ebeveynler, çocuklarının hesap ve özellik ayarlarını kontrol edebilecek, sosyal medya kullanım sürelerini takip edebilecek ve çocuklarının kimlerle iletişim kurabileceğine ilişkin sınırlamalar belirleyebilecek.
Satın alma ve kiralama gibi ücretli işlemler ebeveyn iznine veya onayına bağlanabilecek. Ayrıca harcama limitleri belirlenebilecek ve konum paylaşımı sınırlandırılabilecek.
Ebeveyn kontrol araçlarının Türkçe olarak sunulması, kolayca etkinleştirilebilmesi ve farklı cihazlarla işletim sistemlerinde kullanılabilecek şekilde tasarlanması gerekecek.
Yeni düzenleme kapsamında sosyal medya kullanıcılarının haklarını korumaya yönelik başvuru ve itiraz mekanizmaları da oluşturulacak. Kullanıcılar, yaş doğrulama sonuçlarına, hesaplarının askıya alınmasına veya kapatılmasına ve çocuklara yönelik uygulanan sınırlamalara itiraz edebilecek.
Sosyal ağ sağlayıcıları, Türkçe dil seçeneği bulunan, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru sistemi kuracak. Yapılan itirazlar yalnızca otomatik sistemler tarafından değerlendirilemeyecek. Başvuruların anlamlı bir insan incelemesinden geçirilmesi zorunlu olacak.
Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen sosyal medya platformlarına ise 5651 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri kapsamında yaptırım uygulanabilecek. Yaptırım öncesinde ilgili platforma aykırılık bildirilecek ve sorunun giderilmesi için makul süre tanınacak.
Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesinden Siber Güvenlik Başkanlığı sorumlu olacak. Bağımsız denetim ve uygulama süreçleri de ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülecek.
Yeni yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Ancak bu tarihten önce açılmış sosyal medya hesapları için ayrıca bir geçiş süreci uygulanacak.
Sosyal ağ sağlayıcıları, daha önce yaş doğrulama belirteci kullanılmadan oluşturulmuş mevcut hesaplarda 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yaş doğrulama işlemi gerçekleştirecek.
Bu kontroller sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların mevcut sosyal medya hesapları, kullanıcıya gerekli bilgilendirme yapılarak kapatılacak. Böylece yalnızca yeni hesap açılışlarında değil, mevcut hesaplarda da yaş sınırı uygulanmış olacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte Türkiye'de çocukların sosyal medya kullanımında önemli bir dönem başlayacak. 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarından uzak tutulması, 15 yaşını dolduran çocukların ise daha güvenli dijital ortamlarda faaliyet göstermesi hedefleniyor.
Sosyal Medya Yasağı, 15 Yaş Sınırı, Resmî Gazete, Ebeveyn Kontrolü
Büyük Sivas Haber – Sivas Haberler
