ABD Hangi Ülkelere Saldırdı? ABD’nin İsrail ile birlikte nükleer müzakereler sürerken İran’a yönelik saldırı başlatmasının ardından, Washington yönetiminin 21’inci yüzyıldaki askeri müdahaleleri yeniden tartışma konusu oldu.
ABD Hangi Ülkelere Saldırdı?
Son saldırılarda İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybettiği ve toplam 787 İranlının öldüğü duyuruldu.
Yaşanan gelişmeler, ABD’nin 2000’li yıllardan bu yana farklı coğrafyalarda gerçekleştirdiği askeri operasyonları bir kez daha gündeme taşıdı.
10 Farklı Ülkeye Müdahale
ABD, 21’inci yüzyılda 10 farklı ülkeye askeri operasyon veya hava saldırısı düzenledi. Müdahalelerin büyük bölümünün Orta Doğu ve çevresinde yoğunlaştığı belirtiliyor. Söz konusu süreçte görev yapan başkanlar arasında en fazla saldırının Donald Trump döneminde gerçekleştiği ifade ediliyor. Trump’ı, 7 ülkeye yönelik operasyonla Barack Obama izledi.
Bush Dönemi Ve “Önleyici Vuruş” Doktrini
George W. Bush döneminde, 11 Eylül saldırılarının ardından şekillenen “önleyici vuruş” doktrini çerçevesinde Afganistan ve Irak işgalleri başlatıldı. Afganistan’da Taliban yönetimini devirmek ve El-Kaide’yi tasfiye etmek amacıyla yürütülen operasyonlar 20 yıl süren bir çatışma sürecine dönüştü.
2003 yılında “kitle imha silahları” iddiasıyla Irak’a düzenlenen operasyon ise Orta Doğu’daki dengeleri köklü şekilde değiştirdi. Aynı dönemde Pakistan, Somali ve Yemen de “terörle mücadele” gerekçesiyle ABD operasyonlarının sahası haline geldi.
Pakistan Ve Drone Savaşları
Afganistan savaşıyla bağlantılı olarak Pakistan’ın özellikle kuzeybatı bölgeleri, insansız hava aracı saldırılarının merkezi oldu. Bush döneminde başlayan operasyonlar, Obama döneminde yoğunlaştı ve Trump döneminde de devam etti. ABD bu saldırıları El Kaide ve Taliban bağlantılı unsurları hedef alma gerekçesiyle savundu. Ancak sivil kayıplar ve egemenlik tartışmaları uluslararası kamuoyunda eleştirilere yol açtı.
Libya Ve Suriye Süreci
Obama yönetimi 2011 yılında Libya’daki iç karışıklık sürecinde NATO müdahalesine katılarak Muammer Kaddafi rejiminin devrilmesinde rol aldı. Bu müdahalenin ardından Libya uzun süreli bir istikrarsızlık ve iç savaş sürecine girdi.
Aynı dönemde Suriye’de DEAŞ tehdidi gerekçe gösterilerek hava operasyonları düzenlendi. ABD, yerel unsurlarla birlikte sahada aktif rol aldı. Obama döneminde özellikle Pakistan ve Yemen’deki İHA saldırılarının arttığı kaydedildi.
Yemen Ve Somali Operasyonları
Yemen, El Kaide’nin Arap Yarımadası yapılanmasına karşı operasyonların yürütüldüğü önemli bir cephe oldu. Obama döneminde yoğunlaşan hava saldırıları Trump döneminde sürdü, Biden döneminde ise Kızıldeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar sonrası yeniden gündeme geldi.
Somali’de ise El Şebab’a karşı yürütülen hava saldırıları ve özel operasyonlar Bush döneminde başladı, sonraki başkanlar döneminde de farklı yoğunlukta devam etti.
Trump Döneminde İran Gerilimi
Trump döneminde 3 Ocak 2020’de İranlı General Kasım Süleymani’nin Bağdat’ta düzenlenen drone saldırısıyla öldürülmesi, ABD-İran ilişkilerinde gerilimi tırmandırdı. Washington yönetimi bu adımı “caydırıcılık ve önleyici savunma” kapsamında değerlendirdi.
Son olarak İran’a yönelik düzenlenen saldırılar ve üst düzey kayıplar, bölgede tansiyonu yeniden yükseltti.
Afrika Ve Latin Amerika Başlıkları
ABD Afrika Komutanlığı’nın 2025’in son günlerinde Nijerya’da IŞİD bağlantılı hedeflere yönelik hava saldırısı düzenlediği açıklandı. Operasyonun Nijeryalı makamlarla koordineli yürütüldüğü bildirildi.
Venezuela ise doğrudan işgal yerine uzun süre siyasi kriz ve müdahale tartışmalarıyla gündemde kaldı. 2025 yılı itibarıyla başkent Caracas’a hava saldırıları düzenlendiği, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşi Cilia Flores’in kaçırıldığı iddia edildi.
ABD’nin 21’inci yüzyıldaki askeri müdahaleleri, uluslararası hukuk, egemenlik hakları ve bölgesel istikrar tartışmaları çerçevesinde dünya kamuoyunda farklı değerlendirmelere konu olmaya devam ediyor.
ABD, Orta Doğu, askeri müdahale, İran, uluslararası siyaset
Büyük Sivas Haber – Sivas Haberler
