Büyük Sivas Haber | Sivas Haberleri | Haberler | Güncel Yerel Haberler

“Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – SUKUK”

“Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – SUKUK”
Neslihan Dereli
Neslihan Dereli( neslihandereli@buyuksivas.com )
158
10 Şubat 2019 - 10:52

Neslihan Dereli’nin “Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – SUKUK” isimli köşe yazısı;

“Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – SUKUK”

Faizsiz finansman enstrümanlardaki son yenilikler faizsiz finansman endüstrisinin dinamiklerini değiştirmiştir. Müstakil ihraçlar yoluyla devlet ve şirketlere finansman sağlama aracı olarak özellikle bono ve menkul kıymet alanlarında sukuk veya faizsiz menkul kıymet kullanımı son yıllarda oldukça yaygınlaşmıştır. 2000 yılında toplam değeri 336 milyon usd olan üç ihraçla başlayan sukuk işlemleri 2006 yılı sonunda 77 ihraçla 27 milyar usd´nin üzerinde bir hacme ulaşmıştır. 2007 yılı sonunda toplam sukuk hacminin 35 milyar usd´yi geçmesi beklenmektedir.

Sukuk, uluslararası sermaye piyasalarında finansmanı arttırmak için geliştirilen faizsiz Bankacılık ilkelerine uygun önemli finansal araçlardan birisidir. Özel şirketler, devlet şirketleri ve  finansal  kurumlar  sendikasyon  finansmanına  alternatif  olarak  uluslar  arası  sukuk çıkarmayı enstrüman olarak kullanmaktadırlar.

SUKUK NEDİR? NASIL OLUŞTURULMAKTADIR? GELENEKSEL BONO VE SEKÜRİTİZASYONDAN FARKI NEDİR?

Sukuk nedir?

Sukuk, finansal sertifikanın Arapça adıdır ve faizsiz bono olarak tanımlanmaktadır. Bununla birlikte sabit getiri, faiz taşıyan bonolara İslamiyet´te izin verilmemiştir. Bu nedenle sukuk faiz ödemeyi veya faiz masrafı yüklemeyi yasaklayan İslam hukuku prensiplerine uyan menkul kıymetlerdir. İkincil piyasada işlem görüp görmemelerine göre sınıflandırılan finansal varlıklardır.

Sukuk genel olarak İslami prensiplere uygun (faizsiz) tahvil olarak tanımlanmaktadır. En basit şekliyle sukuk bir varlığa sahip olmayı veya ondan yararlanma hakkını göstermektedir. Sukukta yer alan hak-iddia sadece nakit akışı hakkı değil aynı zamanda mülkiyet hakkıdır. Bu, sukuku geleneksel bonolardan farklılaştırmaktadır. Geleneksel bonolar faiz taşıyan menkul kıymetlerden oluşurken, sukuklar temel olarak varlık sepetinde sahiplik hakkından oluşan yatırım sertifikalarıdır.

Sukuk (sak kelimesinin çoğulu) ilk olarak alış-veriş ve diğer ticari faaliyetlerden kaynaklanan finansal  yükümlülükleri  gösteren  bir  kâğıt  olarak  orta  çağda  daha  çok  Müslümanlar tarafından kullanılmıştır. Günümüz sukuku geçmişte kullanılan bu sukuktan farklıdır. Sukuk, ilgili varlığın değeriyle orantılı oluşturulan sertifikalar aracılığıyla varlığın mülkiyetinin geniş yatırımcı   kitlesine   transfer   edildiği   bir   süreç   olan   seküritizasyona   benzemektedir.

Sukuk ve Bono

Bono, ihraç edenin belirli tarihlerde faiz ve anaparayı bono alıcısına ödemesini sözleşme ile yükümlülük  haline getiren  borç yükümlülüğü  sözleşmesidir.  Buna  karşılık  sukuta,  sukuk alıcısı ilgili varlıkta tam tasarruf hakkı kazanmaktadır. Sonuç olarak sukuk alıcısına sukuk varlıklarının satılmasından oluşacak hâsılatın yanında sukuk varlıklarından elde edilen gelirlerden de pay alma hakkı verilmektedir. Sukukun ayırt edici diğer bir özelliği de sertifikanın alıcısına borcu göstermesidir.

Faydaları ve Özellikleri

Sukuk, orta-uzun vadeli sabit veya değişken getiri sağlayan faizsiz sermaye piyasası ürünüdür.

Uluslar arası derecelendirme kuruluşları tarafından değerlendirme ve derecelendirmelerinin yapılması yatırımcılar tarafından sukukun risk/getiri analizinin yapılmasında rehber olarak kullanılmaktadır.

Kolay ve etkin ödemesinin yapılmasıyla yatırım süresince düzenli gelir akışı sağlamaktadır.

Likit bir enstrümandır ve ikincil piyasada işlem görmektedir.

Sukuk Fonlarının Kullanımı

Proje,   varlık   ve   bilânço   endeksli   olarak   sukukun   genel   kullanım   alanları   vardır.

a.   Proje   Endeksli   Sukuk:   Bu   kategoride   proje   endeksli   sukuk   aracılığıyla   fon sağlanmaktadır. Bu sukuk türüne Katar Hükümeti tarafından 2003 yılında Doha´daki Hamad Medikal Merkezi´nin inşaatı için kaynak sağlanması amacıyla çıkartılan Katar Global Sukuku örnek verilebilir. Bu projenin gerçekleştirilmesi için özel proje ortak girişimi (SPV, Katar Global Sukuku) oluşturulmuştur. Bu amaçla Ekim 2010 vadeli 700 milyon USD değerinde Güvence Sertifikası ihraç edilmiştir. Sukukun yıllık değişken getiri oranı libor + 0.45 olarak belirlenmiştir.

b.   Varlığa   Endeksli   Sukuk:   Bu   sukukta,   varlıkların   kazanç   hakkının   yatırımcılara satılmasıyla fon sağlanmaktadır. Malezya Hükümeti icara sukuku sertifikasıyla 2002 yılında 600  milyon  USD´lik  ihraç  gerçekleştirmiştir.  Bu  düzenlemeye  göre,  Malezya  Hükümeti tarafından özel amaçlı girişime (SPV) satılan arazi parselinin kazanç hakkı yatırımcılara beş yıl için yeniden satılmıştır. SPV mülkiyet haklarını güvence altında tutarak ve yatırımcılara değişken oranlı sukuk ihraç etmiştir. Varlık Endeksli diğer bir sukuk örneği de Bahreyn havalimanının genişletilmesini fonlamak için ihraç edilen 250 milyon usd değerindeki beş yıllık icara sukukudur.

c.  Bilanço  Endeksli  Sukuk:  Bu  tür  sukuka  İslam  Kalkınma  Bankası  tarafından  2003 Ağustosunda  ihraç  edilen  sukuk  örnek  verilebilir.  Banka,  üye  ülkelerin  çeşitli  projelerini finanse etmek için sukuk ihraç etmiştir. Banka, projenin kaynağını uluslararası sermaye piyasasına 400 milyon USD değerinde 2008 vadeli beş yıllık sukuk ihraç ederek sağlamıştır.

Devamı Pazartesi…

Neslihan Dereli / İrade

Sivas Valisi Salih Ayhan’ın Çalışmalarını Beğeniyor musunuz?

Sivas Valisi Salih Ayhan'ın Çalışmalarını Beğeniyor musunuz?

  • Evet --> 109
  • Hayır --> 78
  • Fikrim Yok --> 39
Gönder
Sonuçlar

buyuksivas.com "Basın Meslek İlkelerine" Uyar. AA ve İHA Abonesidir. Telefon : 0346 221 00 60 WhatsApp : 0555 898 15 58