Çocuklukta oluşan duygular yetişkinlikte tekrar ortaya çıkıyor.. Uzman Klinik Psikolog Aslı Kanizi, çocukluk döneminde oluşan duygusal deneyimlerin bireyin yetişkinlik yaşamında tekrar eden davranış ve ilişki örüntülerine zemin hazırlayabileceğini belirterek şema terapi kuramına dikkat çekti.
Çocuklukta oluşan duygular yetişkinlikte tekrar ortaya çıkıyor!
Farklı kişiler, ortamlar ve zamanlar değişse de bazı bireylerin benzer kırgınlıkları, hayal kırıklıklarını ve yalnızlık duygularını tekrar tekrar yaşayabildiğini ifade eden Kanizi, bu durumun çoğu zaman çocuklukta oluşan duygusal şemalarla ilişkili olduğunu vurguladı.
Şemalar çocuklukta oluşuyor
Şema terapi yaklaşımına göre her çocuğun dünyaya beş temel duygusal ihtiyaçla geldiğini aktaran Kanizi, bu ihtiyaçları güvenli bağlanma, özerklik ve yeterlilik, kendini ifade etme özgürlüğü, oyun ve kendiliğindenlik ile makul sınırlar olarak sıraladı.
Bu ihtiyaçların dengeli biçimde karşılanmasının sağlıklı psikolojik gelişim için önemli olduğunu belirten Kanizi, ihtiyaçların ihmal edilmesi veya dengesiz biçimde karşılanması durumunda erken dönem uyumsuz şemaların gelişebildiğini ifade etti. Şemaların düşünce, duygu, anı ve bedensel deneyimlerden oluşan kalıcı zihinsel yapılar olduğunu dile getiren Kanizi, “Şemalar çocuklukta yazılan, yetişkinlikte oynanan sessiz senaryolardır” değerlendirmesinde bulundu.
Ebeveynlik süreci belirleyici rol oynuyor
Çocuk için dünyanın ilk temsilinin ebeveynler olduğunu vurgulayan Kanizi, şema kuramının erken dönem uyumsuz şemaların en önemli kaynaklarından biri olarak çocukluk deneyimlerini işaret ettiğini söyledi. Olumsuz ebeveynlik tutumlarının her zaman açık istismar şeklinde ortaya çıkmayabileceğini belirten Kanizi, sürekli eleştirilme, duyguların küçümsenmesi, aşırı kontrol veya aşırı koruma gibi daha örtük örüntülerin de etkili olabileceğini aktardı.
Bu tür deneyimlerin bireyin iç sesini eleştirel hale getirebileceğini, bağımsızlık duygusunu zayıflatabileceğini veya duyguların değersiz olduğu algısını oluşturabileceğini ifade eden Kanizi, aile ortamının psikolojik gelişimde kritik rol oynadığını dile getirdi.
Kanizi, araştırmaların olumsuz ebeveynlik deneyimlerinin psikopatoloji ile ilişkili olduğunu ve şema gelişiminde anlamlı rol oynadığını gösterdiğini belirterek, ebeveynlerin mükemmel olmak zorunda olmadığını söyledi. Kanizi, “Yeterince iyi ebeveynlik çoğu zaman sağlıklı gelişim için yeterlidir” ifadelerini kullandı.
Aslı Kanizi, psikoloji, şema terapi, çocukluk deneyimleri, ebeveynlik
Büyük Sivas Haber – Sivas Haberler
