Kıbrıs Barış Harekatı'nın Üzerinden 52 Yıl Geçti.. Türk siyasi ve askeri tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen Kıbrıs Barış Harekatı, 20 Temmuz 1974'te Türkiye'nin garantörlük haklarını kullanmasıyla başladı.
"Ayşe Tatile Çıksın" Parolasıyla Başladı! Kıbrıs Barış Harekatı'nın Üzerinden 52 Yıl Geçti!
Kamuoyunda "Ayşe tatile çıksın" parolasıyla hafızalara kazınan harekatın üzerinden 52 yıl geçti.
Kıbrıs'ta 1950'li yıllardan itibaren adanın Yunanistan'a bağlanmasını amaçlayan EOKA örgütünün saldırılarıyla Türk ve Rum toplumları arasındaki gerilim tırmandı. Bunun üzerine Kıbrıslı Türkler tarafından 1957 yılında Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT) kuruldu.
Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin garantörlüğünde 16 Ağustos 1960'ta kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti, iki toplumlu bir yapıya sahip olsa da adadaki huzur uzun sürmedi. Özellikle 1963 yılında yaşanan ve "Kanlı Noel" olarak anılan saldırılarda çok sayıda Kıbrıslı Türk hayatını kaybetti.
15 Temmuz 1974'te Yunanistan'daki askeri cuntanın desteklediği darbeyle Cumhurbaşkanı Makarios görevden uzaklaştırıldı ve yerine Enosis yanlısı Nikos Sampson getirildi. Türkiye, bu gelişmeyi Kıbrıs Cumhuriyeti'nin anayasal düzenine yönelik bir müdahale ve adanın Yunanistan'a bağlanma girişimi olarak değerlendirdi.
Diplomatik girişimlerden sonuç alınamaması üzerine Türkiye, garantörlük haklarına dayanarak 20 Temmuz 1974 sabahı Kıbrıs Barış Harekatı'nı başlattı. Türk Silahlı Kuvvetleri, Girne'nin batısındaki Pentemili kıyılarına çıkarma yaparken, hava indirme birlikleri de Lefkoşa'nın kuzeyine indirildi.
Harekatın ilk aşamasında Girne ile Lefkoşa arasındaki koridor oluşturularak Kıbrıs Türk yerleşim bölgeleri arasında bağlantı sağlandı. Birleşmiş Milletler'in ateşkes çağrısının ardından 22 Temmuz'da ilk harekat durduruldu.
İsviçre'nin Cenevre kentinde yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından tarihe geçen "Ayşe tatile çıksın" parolası devreye girdi. Dönemin Dışişleri Bakanı Turan Güneş'in, Başbakan Bülent Ecevit ile yaptığı telefon görüşmesinde kullandığı bu ifade, 14 Ağustos 1974'te başlayan ikinci harekatın şifresi oldu.
İkinci harekatta Türk birlikleri Lefke, Güzelyurt, Mağusa ve Karpaz'a kadar ilerledi. 16 Ağustos 1974'te ilan edilen ateşkesle birlikte adanın üçte birinden fazlası Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kontrolüne geçti.
Harekatın ardından kuzey ve güney arasında fiili bir ayrım oluştu. 1975 yılında Kıbrıs Türk Federe Devleti ilan edilirken, çözüm müzakerelerinden sonuç alınamaması üzerine 15 Kasım 1983'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kuruluşu ilan edildi.
Yaklaşık 40 bin askerin katıldığı Kıbrıs Barış Harekatı'nda takviyelerle birlikte askeri güç artırılırken, 498 Türk askeri şehit oldu. Türk Hava Kuvvetleri ise harekat boyunca 1030 sorti gerçekleştirdi.
Kıbrıs Barış Harekatı, Ayşe tatile çıksın, Bülent Ecevit, Turan Güneş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, KKTC, Türk Silahlı Kuvvetleri, Girne, Lefkoşa, 20 Temmuz 1974, tarih, Türkiye
Büyük Sivas Haber – Sivas Haberler
